معاونت تحقیقات و فناوری

معرفی

 در راستای تحقق اهداف سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران و نقشه جامع علمی کشور و با استناد به قوانین و مصوبات مجلس شورای اسلامی و شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری" برنامه جامع ثبت بیماری ها و پیامدهای سلامت" از سال 1393 توسط معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تدوین و پس از تصویب در شورای عالی تحقیقات و فناوری سلامت، به کلیه دانشگاه های علوم پزشکی کشور ابلاغ گردید.

هدف اصلی این برنامه، تدوین آیین نامه ای برای ایجاد انسجام و شفافیت در مراحل و الزامات مربوط به اخذ موافقت و صدور مجوز ثبت برنامه های ثبت بیماری ها در دانشگاه های علوم پزشکی کشور است، این اقدام با هدف حمایت از پژوهش های مبتنی بر شواهد و ارتقای سیاست گذاری و مدیریت نظام سلامت انجام می گیرد.

ساختار و ارکان برنامه ثبت بیماری ها و پیامدهای سلامت

اجرای موفق برنامه ثبت بیماری ها و پیامدهای سلامت مستلزم وجود ساختار سازمانی مشخص، احکام اجرایی شفاف و تعاریف استاندارد شده در راستای اهداف می باشد.

تعرف ثبت بیماری ها و پیامدهای سلامت

ثبت بیماری ها و پیامدهای سلامت عبارت است از گرد اوری مستمر نظامند و استاندارد اطلاعات مربوط به تمامی افراد یک جمعیت مشخص که برای آنان یک بیماری یا پیامد سلامت معین تشخیص داده شده است. این اطلاعات پس از ثبت، ذخیره سازی، کنترل کیفیت و تحلیل برای بهبود مراقبت های سلامت، سیاست گذاری و تحقیقات مورد استفاده قرار می گیرد.

اهداف برنامه ثبت بیماری ها و پیامدهای سلامت

نظام ثبت بیماری ها و پیامدهای سلامت با هدف جمع اوری داده های دقیق، یکپارچه و استاندارد طراحی شده است تا بتواند هدف های کلان نظام سلامت را تحقق بخشد.

اهداف کلی

1. نظارت و پایش سلامت جامعه

• رصد الگوها و روند شیوع بیماری ها و پیامدهای سلامت در سطح ملی و منطقه ای
• شناسایی تغییرات سریع در اپیدمیولوژی بیماری ها برای اقدامات پیشگیرانه و اصلاح سیاست ها

2. پشتیبانی از سیاست گذاری و مدیریت سلامت

• ارائه شواهد علمی برای تصمیم گیری در تخصیص منابع، برنامه ریزی خدمات بهداشتی و درمانی و مداخلات بهداشتی
• کمک به توسعه برنامه های ملی سلامت و اولویت بندی منابع مبتنی بر داده های واقعی

3. تولید شواهد علمی در پژوهش

• فراهم کردن داده های استاندارد برای تحقیقات اپیدمیولوژیک، بالینی و بهداشت عمومی
• ارتقای کیفیت و قابلیت اعتماد نتایج پژوهشی و امکان انجام مطالعات چند مرکزی و ملی

اهداف اختصاصی 

اهداف اختصاصی هر برنامه ثبت بر اساس نوع بیماری یا پیامد سلامت مورد نظر تعریف می شود و شامل موارد زیر است؛

• شناسایی جمعیت هدف و بیماران مبتلا به بیماری مشخص
• پایش معیارهای بالینی، آزمایشگاهی و پیامدهای درمانی بیماران
• رصد روند بروز و عود بیماری و پیامدهای طولانی مدت
• شناسایی فاکتورهای خطر، عوامل موثر بر پیشرفت بیماری و پیامدهای بهداشتی مرتبط
• شناسایی و بررسی عوامل اجتماعی موثر بر سلامت نظیر وضعیت اقتصادی- اجتماعی، سطح تحصیلات، شغل، دسترسی به خدمات سلامت و اعوامل محیطی در بروز، شدت و پیامد بیماری
• حمایت طراحی و ارزیابی مداخلات درمانی و بهداشتی مبتنی بر شواهد واقعی